(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.284. అధ్యాయః 284
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి మోక్షసాధనప్రతిపాదకహారీతగీతానువాదః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-284-0x(6368)(76608)
కింశీలః కింసమాచారః కింవిద్యః కింపరాయణః।
ప్రాప్నోతి బ్రహ్మణః స్థానం యత్పరం ప్రకృతేర్ధ్రువం॥ 12-284-1(76609)
భీష్మ ఉవాచ। 12-284-2x(6369)
మోక్షధర్మేషు నిరతో లఘ్వాహారో జితేంద్రియః।
ప్రాప్నోతి పరమం స్థానం యత్పరం ప్రకృతేర్ధ్రువం॥ 12-284-2(76610)
`అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
హారీతేన పురా గీతం తం నిబోధ యుధిష్ఠిర॥ 12-284-3(76611)
స్వగృహాదభినిఃసృత్య లాభేఽలాభే సమో మునిః।
సముపోఢేషు కామేషు నిరపేక్షః పరివ్రజేత్॥ 12-284-4(76612)
న చక్షుషా న మనసా న వాచా దూషయేత్పరం।
న ప్రత్యక్షం పరోక్షం వా దూషణం వ్యాహరేత్క్వచిత్॥ 12-284-5(76613)
న హింస్యాత్సర్వభూతాని మైత్రాయణగతిశ్చరేత్।
నేదం జీవితమాసాద్య వైరం కుర్వీత కేనచిత్॥ 12-284-6(76614)
అతివాదాంస్తితిక్షేత నాభిమన్యేత కంచన।
క్రోధ్యమానః ప్రియం బ్రూయాదాక్రుష్టః కుశలం వదేత్॥ 12-284-7(76615)
ప్రదక్షిణం చ సవ్యం చ గ్రామమధ్యే చ నాచరేత్।
భైక్షచర్యామనాపన్నో న గచ్ఛేత్పూర్వకేతనం॥ 12-284-8(76616)
అవకీర్ణః సుగుప్తశ్చ న వాచాఽప్యప్రియం చరేత్।
మృదుః స్యాదప్రతీకారో విస్రబ్ధః స్యాదరోషణః॥ 12-284-9(76617)
విధూమే న్యస్తముసలే వ్యంగారే భుక్తవజ్జనే।
అతీతే పాత్రసంచారే భిక్షాం లిప్సేత వై మునిః॥ 12-284-10(76618)
ప్రాణయాత్రికమాత్రః స్యాన్మాత్రాలాభేష్వనాదృతః।
అలాభే న విహన్యేత లాభశ్చైనం న హర్షయేత్॥ 12-284-11(76619)
లాభం సాధారణాం నేచ్ఛేన్న భుంజీతాభిపూజితః।
అభిపూజితలాభం హి జుగుప్సేతైవ తాదృశః॥ 12-284-12(76620)
న చాన్నదోషాన్నిందేత న గుణానభిపూజయేత్।
శయ్యాసనే వివిక్తే చ నిత్యమేవాభిపూజయేత్॥ 12-284-13(76621)
శూన్యాగారం వృక్షమూలమరణ్యమథవా గుహాం।
అజ్ఞాతచర్యాం గత్వాఽన్యాం తతోఽన్యత్రైవ సంవిశేత్॥ 12-284-14(76622)
అనురోధవిరోధాభ్యాం సమః స్యాదచలో ధ్రువః।
సుకృతం దుష్కృతం చోభే నానురుధ్యేత కర్మణి॥ 12-284-15(76623)
నిత్యతృప్తః సుసంతృష్టః ప్రసన్నవదనేంద్రియః।
విభీర్జప్యపరో మౌనీ వైరాగ్యం సముపాశ్రితః॥ 12-284-16(76624)
అభ్యస్తం భౌతికం పశ్యన్భూతానామాగతిం గతిం।
విస్మితః సర్వదర్శీ చ పక్వాపక్వేన వర్తయన్।
ఆత్మారామః ప్రశాంతాత్మా లఘ్వాహారో జితేంద్రియః॥ 12-284-17(76625)
వాచో వేగం మనసః క్రోధవేగం
హింసావేగముదరోపస్థవేగం।
ఏతాన్వేగాన్వినయేద్వై తపస్వీ
నిందా చాస్య హృదయం నోపహన్యాత్॥ 12-284-18(76626)
మధ్యస్థ ఏవ తిష్ఠేత ప్రశంసానిందయోః సమః।
ఏతత్పవిత్రం పరమం పరివ్రాజక ఆశ్రయేత్॥ 12-284-19(76627)
మహాత్మా సర్వతో దాంతః సర్వత్రైవానపాశ్రితః।
అపూర్వచారకః సౌంయో హ్యనికేతః సమాహితః॥ 12-284-20(76628)
వానప్రస్థగృహస్థాభ్యాం న సంసృజ్యేత కర్హిచిత్।
అజ్ఞాతలిప్సం లిప్సేత న చైనం హర్ష ఆవిశేత్॥ 12-284-21(76629)
విజానతాం మోక్ష ఏష శ్రమః స్యాదవిజానతాం।
మోక్షయానమిదం కృత్స్నం విదుషాం హారితోఽబ్రవీత్॥ 12-284-22(76630)
అభయం సర్వభూతేభ్యో దత్త్వా యః ప్రవ్రజేద్గృహాత్।
లోకాస్తేజోమయాస్తస్య తథాఽనంత్యాయ కల్పతే॥ ॥ 12-284-23(76631)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి చతురశీత్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 284॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-284-2 ప్రాప్నోతి బ్రహ్మణః స్థానమితి ఝ. థ. పాఠః॥ 12-284-4 సముషోఢేషూపస్థితేష్వపి। సంముఖేషు చ కామేషు ఇతి ట. ధ. పాఠః। సమో దుఃఖేషు కామేషు ఇతి థ. పాఠః॥ 12-284-6 మైత్రాయణగతో మిత్రః సూర్యస్తస్యేదం మైత్రం తదయనం గమనం తచ్చ మైత్రాయణం తత్ర గతః। సూర్యవత్ప్రత్యహం విభిన్నమార్గః। గ్రామైకరాత్రవిధినా చరేదిత్యర్థః మైత్రాయణగతిం చరేదితి ట. డ. పాఠః॥ 12-284-7 నాతిమన్యేత్కథంచనేతి ట. డ. పాఠః॥ 12-284-8 గ్రామమధ్యే జనసమాజే ప్రదక్షిణమనుకూలం సవ్యం ప్రతికూలం వా నాచరేత్॥ 12-284-9 అవతీర్ణః సుగుప్తశ్చేతి ట. ధ. పాఠః। అప్రియం వదదితి ఝ. పాఠః। అవకీర్ణో మూఢైః పాంసుభిశ్ఛన్నః। ధిక్కృత ఇత్యర్థః। తథాపి సుగుప్తోఽచపలః స్వధర్మే నిష్ఠావాన్॥ 12-284-11 అనుయాత్రికమర్థీ స్యాదితి డ. పాఠః॥ 12-284-12 సాధారణం సర్వంయోగ్యం స్రక్బుందనాదిలాభం॥ 12-284-16 ధ్యానజల్పపరో మౌనీతి ట. డ. పాఠః॥ 12-284-17 సవ్యక్తం భౌతికం స్వర్గ్యం ఇతి డ. ధ. పాఠః। నిఃస్పృహః సమదర్శీ చేతి ఝ. పాఠః। సువ్రతో దాంత ఇతి ట. డ. పాఠః॥ 12-284-20 అజ్ఞాతనిష్ఠాం లిప్సేతేతి ధ. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.